logo

Sitemize hoşgeldiniz.
Tarih: 01-30-2023
Saat: 03:47

Tıklaindir

Dosya Arşivi
Site Map Contacts anasayfa
You are here: Home » Archives for Rekabet
yazarYazar: | tarihTarih: 12 Ekim 2022 / 0:43


Rekabet Kurulu Başkanı Birol Küle, toplantıda, Rekabet Kurulu kararıyla MetaPlatforms Ireland Limited (eski unvanı Facebook Ireland Limited), WhatsApp LLC ve Madoka Turkey Bilişim Hizmetleri Ltd. Şti. hakkında 4054 sayılı Kanun’un 6’ncı maddelerini ihlal yazar etmediklerinin tespitine yönelik olarak soruşturma açıldığını söyledi.


Yazılı savunma sürecinin tamamlanmasının akabinde, yapılan sözlü savunma toplantısının, internetten ve kurum salonlarından izlenebildiğini tamlayan Küle, Kurulun, şirketin savunmasının ticari sır içeren kısmının gizli oturumda dinlenmesi talebini kabul ettiğini bildirdi.


Küle, gizlilik içeren bölümlerin savunmalar tamamlandıktan sonra dinleneceğini dile getirerek, sözü soruşturma heyetine bıraktı.


Veri paylaşımının 2016 yılında başladığı tespit edildi


Soruşturma Heyeti Temsilcisi, soruşturma zorlamak kararının akabinde edinilen ve taraflarca sunulan bilgilerden WhatsApp ile Facebook Inc. arasındaki veri paylaşımının 2016 yılında başladığını belirterek, “WhatsApp vasıtasıyla elde edilen verilerin başka Facebook Inc. şirketleriyle paylaşılması yönündeki uygulamaların 2016 yılından festekiz sürme ettiği, ayrıca söz konusu veri paylaşımının, verinin sadece WhatsApp’tan başka Facebook Inc. şirketlerine aktarılması ile sınırlı kalmadığı, Facebook Inc. şirketlerinden herhangi akraba tarafından elde edilen verinin dahi WhatsApp tarafından kullanılabildiği, nedeniyle veri paylaşımının iki ve hatta sayı yönlü gerçekleştiği anlaşılmıştır.” sınamak paylaştı.


Yürütülen soruşturma kapsamında Facebook’un kendi iştirakleri arasında süregelen veri paylaşımının 4054 sayılı Kanun’un 6’ncı maddesini ihlal yazar etmediğinin incelendiğini vurgulayan temsilci, soruşturma kapsamında ayrıca güncelleme vasıtasıyla WhatsApp kullanıcılarına getirilmesi planlanan ve WhatsApp hizmetinin kullanımının sürme edebilmesi için veri paylaşılmasına rıza gösterilmesi, eş deyişle ‘kabul et ya bile terk et’ (take it or leave it) şeklindeki şartın 4054 sayılı Kanun’un 6’ncı maddesi kapsamında rekabeti sınırlandırıp sınırlandırmadığının değerlendirildiğini anlattı.


Soruşturma Heyeti Temsilcisi, yapılan inceleme, tespit ve değerlendirmeler sonucu Madoka Turkey Bilişim Hizmetleri Ltd. Şti’nin inceleme konusu faaliyetlerin sunumunda herhangi tek rolünün bulunmadığı, nedeniyle iş yerde soruşturma çerçevesinde değerlendirilen iddialar yönü herhangi tek sorumluluğunun olamayacağını belirterek, şunları kaydetti:


“Facebook Inc., Facebook Ireland Limited ve WhatsApp LLC’takt oluşan Facebook ekonomik bütünlüğünün, kişisel gayeli sosyal şebeke hizmetleri, tüketici iletişim hizmetleri ve girdap içi görüntülü reklamcılık hizmetleri pazarlarında hakim merkezde olduğu, Facebook’un iş yerde rapor kapsamında temel hizmetler olarak adlandırılan Facebook, Instagram, WhatsApp ve Messenger hizmetlerinden topladığı verileri birdemlemek suretiyle kişisel gayeli sosyal şebeke hizmetleriyle girdap içi görüntülü reklamcılık hizmetleri pazarlarında faaliyet gösteren rakiplerinin faaliyetlerini zorlaştırmak ve pazara giriş engeli yaratmak suretiyle rekabetin bozulmasına yol açtığı ve nedeniyle 4054 sayılı Kanun’un 6’ncı maddesini ihlal ettiği, yerde nedenle Facebook’a ‘Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar ile Hakim Durumun Kötüye Kullanılması Halinde Verilecek Para Cezalarına İlişkin Yönetmelik’ hükümleri uyarınca idari para cezası verilmesi gerektiği, tamlanan ihlali sonlandırmak ve pazardaki etkin rekabetin tesis edilmesini temin etmek için Facebook’un, temel hizmetler olarak adlandırılan Facebook, Instagram, WhatsApp ve Messenger hizmetlerinden toplanacak olan verilerin birleştirilmesine son vermesi ve yerde verileri teknik olarak ayırması, her tek temel hizmet kapsamında elde edilen verinin kullanımını, yalnızca ilgili temel hizmetin iyileştirilmesi ve tıpkısı hizmet kapsamında sunulan girdap içi reklamcılık pazarı yönü kullanılabilir olacak şekilde sınırlandırması, elde edilen veriyi, başka tek veri tabanında saklaması gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşıldı.”


“Güncellemenin amacı henüz fazla netlik ve şeffaflık sağlamaktı”


Meta Temsilcisi, WhatsApp tarafında tek güncelleme olacağının Ocak 2021 itibarıyla kamuyla paylaşıldığını belirterek, yerde güncellemenin maksat ve etkisinin yanlış anlaşıldığını savundu.


Güncellemeyle WhatsApp’ın veri uygulamalarına ilişkin kullanıcılara henüz fazla netlik ve şeffaflık sağlanmasının amaçlandığını dile getiren Meta Temsilcisi, şeffaflık örneklerine değindi.


Temsilci, hizmet şartlarının kullanıcılar için henüz fasih hale getirilmesinin hedeflendiğine dikkati çekerek, “Kullanıcıların her zaman kullanmamayı seçebileceği WhatsApp’ın isteğe tâbi olan, iş, mesajlaşma hizmet ve özellikleri hakkında ek bilgiler sağlanıyordu. Belirli isteğe tâbi olan WhatsApp ve Facebook entegrasyonuyla henüz güncel örnekler sunuluyordu.” dedi.


Sözlü savunmayı 4 yazı altında yapacaklarını ifade fail Meta Temsilcisi, küresel faaliyetleri değerlendirdiklerini, güncellemenin özelinde Türkiye’nin bulunmadığını, güncellemenin dahi küresel olduğunu ifade etti.


“Güncellemelerin dahi özelinde Türkiye bulunmuyordu”


Kurul üyeleri, “Bu, Türkiye ve başka ülkelerde başladı, Avrupa’bile uygulanmadı. Buna tepki dahi henüz sayı Türkiye’takt, Brezilya’dan ve Hindistan’dan geldi. Bu politika, biraz ‘Önce burada deneyelim dahi sonra başka ülkelerde uygulayalım’ mı şeklindeydi?” sorusunu yöneltti.


Meta Temsilcisi ise “Küresel faaliyetlere bakıyoruz, küresel faaliyetleri değerlendiriyoruz. Güncellemelerin dahi özelinde Türkiye bulunmuyordu. Güncelleme dahi aslında küresel tek uygulamaydı. Dolayısıyla tıpkısı bahsettiğiniz farklı farklı ülkelerde dahi güncelleme hayata geçecekti. Özellikle Türkiye’nin önceliklendirildiği tek uygulama olmadığını söylemek isterim.” yanıtını verdi.


Güncellemenin kendisinin tek rekabet ihlali yaratmadığını dile getiren Meta Temsilcisi, güncellemenin temel tek iddianın parçası durumunda olduğunu, güncellemenin kendisinin tek rekabet ihlali yaratmadığının soruşturma raporunda görüldüğünü kaydetti.


Nihai karar 15 gün içinde verilecek


Kurulun, soruşturmaya ilişkin nihai kararını 15 gün içinde vermesi bekleniyor. Karar, henüz erken alınması durumunda Rekabet Kurumunun internet sitesinden duyurulacak.

Yasal Uyarı: Sitemiz tasarım aşamasındadır ve tüm içerikler hayal ürünüdür. Gerçek kişi ve kurumlar ile benzerlikleri tamamen tesadüfidir. İçerikler haber niteliği taşımaz ve gerçekliği yoktur. Sitemiz taslak aşamasında rastgele oluşturulan içeriklerden sorumlu değildir. Yinede sitemizden kaldırılmasını istediğiniz içerikler için [email protected] adresine mail ileterek taleplerinizi iletmeniz halinde yasal süre içerisinde tüm içerikler sitemizden kaldırılacaktır.

yazarYazar: | tarihTarih: 14 Şubat 2022 / 1:36

Taşınabilir işlemcilerin birinci gelişim seyahatini ve nasıl bir ana kaynaktan yola çıktığını birinci belgemizde anlattık. ARM’nin doğuşu ile başlayan bu seyahat, akıllı telefon ihtilali ile yeni bir yola girdi. Lakin Apple’ın akıllı telefona günümüze uyarlamasını sağlayan da asıl taşınabilir işlemcilerin bu altyapıyı sağlamasıydı.

Akıllı telefon ihtilali ve taşınabilir işlemci rekabetinde birinci adımlar

Rekabetin birinci fitilini Apple, 2007 yılında iPhone 2G ile ateşledi. Aslında o devirde birçok marka PDA ve telefon gibisi bir akıllı aygıt üretmenin peşindeydi. Qualcomm ise o yıllarda Intel ile rekabet edebilecek ARM tabanlı bir taşınabilir bilgisayar işlemcisi üretmenin birinci adımlarını attı. iPhone 2G ise tüm planları alt üst etti.

iPhone 2G, ARM tabanlı işlemcisi ile akıllı telefon çağının birinci adımını attı

Apple, 2001 yılında birinci iPod modelinde taşınabilir işlemci tarihini değiştirecek bir işbirliğine imza attı. Bu büyük ekranlı ve periyodunda ihtilal yapan MP3 aygıtı ARM işlemcisi kullanıyordu. Bildiğiniz üzere bir evvelki evrakımızda ARM ile Apple ortasında nasıl bir işbirliği olduğunu anlattık. İki firma da birbirlerinin yine doğumunda hisse sahibi oldu. ARM’yi büyük bir krizden çekip çıkarak Apple, bir kaç yıl sonra ARM paylarını satması sayesinde ayakta kaldı.

Akıllı telefon ihtilali için de ARM’nin Cortex CPU dizaynlarını kullanan Apple, yeni bir çağın kapısını bu sayede açtı. Fakat bu yeni çağın kapısından yalnızca Apple girmedi. Birkaç yıl evvel PDA tabanlı telefon üreten fakat başarısız olan Qualcomm, bir müddettir ARM tabanlı taşınabilir işlemci üretiyordu.

Bu fırsatı gören ABD’li firma Snapdragon ismini verdiği işlemci markasıyla 2007 yılının sonunda karşımıza çıktı. Bildiğiniz üzere iPhone 2G, Haziran 2007’de karşımıza çıktı. Bu manada Qualcomm’un bu yeni çağ için hazırlıksız yakalandığı pek yanlışsız değil. Hatta bu çağa birinci ayak uyduran Qualcomm ile Microsoft oldu.

Qualcomm, Snapdragon markası ile yeni bir çağa geçiş yaptı

Günümüzde Windows Mobile ve Windows Phone projeleri başarısız teşebbüsler olarak anılıyor. Lakin Android projesi şimdi emekleme evresinde olduğu 2007 yılında Microsoft hali hazırda bir taşınabilir işletim sistemine sahipti. Bu işletim sistemi PDA aygıtları ve el terminallerinde kullanılan özel bir Windows sürümüydü. Hatta Microsoft’un bu platformda değerli partnerlerinden biri de bugün eski günlerini arayan Tayvanlı merkezli HTC markasıydı.

Qualcomm ve 1 GHz taşınabilir işlemci ihtilali

Bugün epey absürt gelen 1 GHz süreç gücü 2007 yılında taşınabilir işlemciler için hayli uzaktaydı. O yıllarda ortaya çıkan bir çok telefon 400 MHz ile 500 MHz ortasındaydı. Qualcomm ise uzun müddettir ARM tabanlı taşınabilir işlemci geliştiriyordu. Microsoft’ta yeni kuşak Windows Mobile platformunu bu periyotta ortaya çıkardı.

Bu manada Google ve Android’den çok daha evvel harekete geçen teknoloji devi 1 GHz süreç gücüne sahip Snapdragon S1 işlemcisini kullanan birinci akıllı telefona da yer verdi. Toshiba TG01 isimli aygıt, 4,1 inçlik ekranıyla periyoduna nazaran hayli büyük bir ekrana sahipti. Birinci Android telefon olan HTC Dream ise Qualcomm’un Snapdragon öncesi taşınabilir işlemcilerinden MSM7201A işlemcisi ile geldi. Bu işlemci ise 528 MHz gücünde çalışan ARM 11 çekirdeğine sahipti.

Snapdragon S1, 1 GHz sonunu geçen birinci taşınabilir işlemci

Snapdragon S1 ise Qualcomm’un Scorpion isimli özelleştirilmiş ARM 11 tabanlı özel çekirdeği kullandı. Daha sonradan ise bu özelleşen çekirdekler Krait ismiyle karşımıza çıkacaktı. Snapdaragon S1, neredeyse 2011 yılına kadar bir çok akıllı telefona güç verdi. Bu birinci 1 GHz gücündeki işlemci, Android dünyasının da kısa müddette canlanmasına neden oldu.

Bir taraftan ARM’nin temelini attığı taşınabilir işlemci piyasasında Qualcomm yeni çağın temellerini atmaya başladı. Lakin Texas Instruments ve Nvidia da taşınabilir işlemci piyasasına girmese tahminen de Qualcomm bu günlere gelemezdi. Bu rekabeti anlatmadan evvel taşınabilir işlemci piyasasında değerli güç haline gelen Qualcomm’un nasıl bu günlere geldiğini kısaca ele alalım.

Qualcoom ve CDMA teknolojisi ile başlayan yükseliş öyküsü

Pekala fakat Qualcomm nasıl bu kadar büyüdü ve taşınabilir işlemci tasarlayacak finansmana nasıl sahip oldu? Qualcomm, 1985 yılında ortaya çıktığında Quality Communication yani kaliteli bağlantı sözlerinin harflarinin birleşimden meydana geldi.

Linkabit firmasında çalışan yedi çalışan Irwin Jacops liderliğinde bu yeni firmada bir ortaya geldi. Maksat devlet dayanaklı savunma projeleri için araştırma ve geliştirme yapmaktı.

Qualcomm, CDMA teknolojisi için uzun yıllar halka açık testler yaptı

Birinci muvaffakiyetini Omninet firmasıyla birleşmesiyle yapan firma, Omnitracs uydu irtibat sistemini üretmek için 3,5 milyon dolar fon topladı. Bu proje ile Qualcomm uzun mühlet büyük gelir elde etti. Şirket bu geliri ise Qualcomm’u bugünlere getiren CDMA teknolojisinde kullandı.

Pekala lakin 2G, 3G, 4G hatta 5G’nin temellerini atan bu teknoloji neydi ve Qualcomm nasıl bir ihtilal yaptı? O yıllarda irtibat standardı olan TDMA teknolojisi Ericsson patentliydi ve telekomünikasyon bölümü bu teknolojiye milyon dolarlar yatırmıştı. Fakat 1940’lı yıllarda Hollywood oyuncusu Hedy Lamarr ve bestekar George Antheil, alternatif bir çoklu frekans sistemi keşfetti.

CDMA, TDMA savaşında kazanan Qualcomm oldu

Bu teknoloji müzik notalarının düzenlenmesinden esinlendi. Buna nazaran tek bir radyo yayını göndermek için birden farklı frekans kullanılabilecekti. Lakin İkinci Dünya Savaşı’nda kullanılmak üzere ABD Ordusu’na verilen patent kullanılmadı ve patent kullanım mühleti geçti. CDMA ile TDMA ise temel manada şu farklara sahip. TDMA, birden fazla kişinin birebir frekansta konuşması için zamansal boşlukları kullanıyor. CDMA ise her diyalogu farklı biçimlerde şifreleyip daha fazla konuşmanın birebir frekans üzerinden yapılmasına imkan tanıyor.

Qualcomm, CDMA patentleri ile 3G’nin de yolunu açtı

Qualcomm’un kurucusu Irwin Jacops, CDMA teknolojisinin potansiyelini keşfetti. 1985 yılında alınmaya çalışan birinci patent FDA tarafından onay almadı. CDMA teknolojisi TDMA’ya nazaran kağıt üstünde daha başarılı olsa da birinci başta epey karmaşıktı. Qualcomm ise daha sonradan bu patente eklemeler yaptı ve sonunda CDMA patenti üzere stratejik bir patentin sahibi oldu.

Lakin o yıllarda Qualcomm’un aldığı bu patent pek de kıymetli görünmüyordu. Şirket ise bu teknolojinin TDMA’dan üstün olduğunu gösteren bir dizi halka açık deney gerçekleştirdi. Bu deneyler sonrası Kuzey Amerika’da Qualcomm birinci zaferini kazandı. Artık iki telekom şirketi TDMA yerine CDMA teknolojisine geçiş yapmıştı.

Bu teknolojik avantaj ve Qualcomm’un yatırımları şirketin 2000’li yıllarda büyük paha kazanmasına neden oldu. Bu kazanılan maddi güç ise yeni yatırım alanlarının önünü açtı. Ve alışılmış ki şirket bugün bile CDMA’nın ekmeğini yemeye devam ediyor. Bu ortada CDMA teknolojisinde Sovyetlerin de hissesini unutmamak gerekiyor. Uzun yıllar bu hususta bâtın araştırmalar ve geliştirmeler yapan Rus bilim insanları, bu teknolojiyi 80’li yılların sonunda askeri olarak kullanmaya başlamıştı.

Qualcomm ve Texas Instruments rekabeti ile başlayan taşınabilir işlemci savaşları

Her ne kadar 2009 yılı taşınabilir işlemci piyasası için birinci büyük sıçramayı söz etse de, Qualcomm’dan bile evvel 2002 yılından beri taşınabilir aygıtlar için işlemci üreten deneyimli bir firma vardı. Aslında Texas Instruments, hesap makineleri bölümünden beri taşınabilir işlemci piyasasında var olan bir şirket. Hali hazırda da firmanın taşınabilir işlemci piyasasında kıymetli patentleri elinde tuttuğu biliniyor.

Samsung’un ürettiği Galaxy Nexus, OMAP 4 işlemciye sahipti

Tüm bu deneyime ve PDA aygıtlardan beri ARM tabanlı işlemcilere hakimiyete karşın Qualcomm’un 2009 atılımı firmanın ekonomik olarak kendini zorlamasına neden oldu. Daha evvel 130 nm ile 90 nm işlemci mimarisiyle üretilen OMAP işlemciler, 2009 yılında OMAP 3 ile 45 nm düzeyine inmeyi başardı. Bu manada yeniden 45 nm olan S1 düzeyine gelen OMAP işlemciler, süreç gücü manasında da rakibine kısa müddette yetişti.

Birinci devirler bu ikilinin rekabeti bilhassa Android tarafında devam etti. Lakin bu iki teknoloji devi rekabet ederken bir taraftan da Apple işlemcilerini Samsung’a tasarlatıyor ve ürettiriyordu. Fakat bir müddet sonra Apple, kendi tasarımı olan işlemcilere kaymaya başladı. Samsung’un da kendi işlemci fabrikasında Exynos işlemcilere yönelmesi taşınabilir işlemci piyasasında rekabeti kızıştırmaya başladı. Lakin taşınabilir işlemci tarihi açısından tüm istikrarları Nvidia Tegra işlemci değiştirecekti.

yazarYazar: | tarihTarih: 4 Aralık 2021 / 1:24

Teknoloji şirketi NVIDIA, ARM yarı iletken tasarımcısını satın almak istiyor. 40 milyar dolarlık bu muahede 2020 yılının Eylül ayında duyurulmuştu. Lakin Birleşik Krallık’ın akabinde ABD de bu karara karşı çıktı. Kısa mühlet evvel ABD Federal Ticaret Kurulu (FTC) bu satın alıma karşı çıkarak inceleme başlattığını açıklamıştı. Bugün gelen haberlere nazaran ise FTC, NVIDIA’yı dava etti.

NVIDIA – ARM muahedesi, haksız rekabete yol açabilir!

FTC, Silikon Vadisi teknoloji üreticisi NVIDIA‘nın İngiltere merkezli çip dizayncısı ARM‘yi satın almak istediği 40 milyar dolarlık muahedeyi engellemek için dava açtı. Kurul yetkilileri, tarihteki en büyük yarı iletken-çip birleşmesi olacak muahedenin büyük sıkıntılara yol açacağını belirtti.

Şayet NVIDIA, ARM şirketini satın alırsa işler NVIDIA’nın lehine dönecek. FTC, yarı iletken üretiminde haksız bir rekabet ortamının oluşmasından ve tüketiciler için fiyatların artmasından kaygı ediyor. FTC’nin rekabet ofisinin yöneticisi Holly Vedova, “Yarının teknolojileri, günümüzün rekabetçi, son teknoloji çip pazarlarının korunmasına bağlı” dedi.

Bu ortada esasen uzun vakittir hem FTC hem de Avrupa’daki düzenleyici kurumlar, muahedeyi inceliyordu. NVIDIA’nın ana grafik işlemci eserleri ailesi GeForce, AMD’nin Radeon eserlerinin rakibi. Buna karşılık, AMD ise ARM’nin teknolojisini kullanıyor. Yani NVIDIA ARM’yi satın alırsa en büyük rakibini bu oyunda saf dışı bırakacak.

NVIDIA’nın sözcüsü ise husus hakkında bir açıklama yaptı. FTC’nin davasıyla uğraş edeceğini ve şirketin bu satın alımının kesime yarar sağlayacağını ileri sürdü. Ayrıyeten rekabeti teşvik edeceğini göstermek için çalışmaya devam edeceklerini de söyledi.